Superkomórki burzowe

KRÓTKI WSTĘP

Jest wiele rodzajów burz. Można je podzielić na termiczne, frontowe itd. Ale także na pojedyncze klastry burzowe, bardziej zorganizowane struktury i te wręcz superzorganizowane-właśnie taka jest superkomórka burzowa. Dlaczego? Ten układ można traktować jako bardzo mały ośrodek niskiego ciśnienia ( cyklon ) z pseudofrontami atmosferycznymi. Sercem komórki jest mezocyklon. Burza może być nadzwyczaj groźna i nieprzewidywalna.

ZJAWISKA TOWARZYSZĄCE I CECHY SUPERKOMÓRKI BURZOWEJ

Rozpoznać superkomórkę jest łatwo, ponieważ ma wiele rozpoznawalnych cech na radarze jak i obserwowana z ziemi. Pierwszą oznaką, którą opisze będzie sygnatura hook-echo.

Na radarze można zauważyć hak, właśnie tam często jest maksymalna odbiciowość, a parę kilometrów czy set metrów odbiciowość wynosi 0 dBz. Dlaczego tak jest? Otóż w pobliżu zakończenia naszego haka znajduję się serce superkomórki o którym wspomniałem w wstępie-mezocyklon. W pobliżu niego występuje prąd wstępujący, który podnosi kropelki wody, potem znajdują się w prądzie zstępującym i spadają na ziemię w postaci ulewnego deszczu z mocnym wiatrem. Możemy zaobserwować na radarze jeszcze V-notch, czyli znów sygnatura w kształcie litery „V”, która jest połączona bezpośrednio z hook-echo. Doskonale można ją zobaczyć. Gdy superkomórka zbliża się do naszej miejscowości i widzimy już chmurę burzową, możemy podziwiać układ i zobaczyć kolejne znaki rozpoznawalne. Wystarczy spojrzeć na sam czubek burzy i widzimy overshooting top, czyli mała kopuła powyżej kowadła ( ang. anvil ). Te zjawisko nie znika po kilku sekundach, czy minutach, ale po kilkunastu-kilkudziesięciu minutach. Można z tego wywnioskować, że superkomórka żeby powstać musi istnieć mocna konwekcja, gdyż overshooting top rozwija się do tropopauzy przebijając silną inwersje termiczną. Gdy patrzymy przez moment w chmure można zaobserwować jej skręt wokół własnej osi-jest to spowodowane gwałtownym mezocyklonu. Kolejną cechą jest Wall Cloud-jest to chmura przypominająca spodek, jej podstawa jest bardzo nisko osadzona ( niżej niż sąsiadujące chmury ), czasami mamy wrażenie że chmura stropowa ( Wall Cloud ) dotyka ziemi! Szczególną oznaką superkomórki jest również linia oskrzydlająca. Składa się głównie z cumulus congestus i cumulus mediocris, lecz zdaża się również widzieć cumulonimbus calvus. Możliwe są z niej słabe opady deszczu i mocniejszy wiatr. Unikatowym zjawiskiem omawianej burzy jest prąd FFD oraz RFD, są to oczywiście prądy powietrza. Są to prądy wstępujący i zstępujący. Czasami superkomórka może się rozdzielić ( splliting storms ) na lewoskrętną i prawoskrętną.

WARUNKI DO ROZWOJU SUPERKOMÓRKI

Superkomórka burzowa, jak już wspomniałem jest bardzo dobrze zorganizowana. Co za tym idzie? By powstał ten układ musi istnieć czynnik odpowiedzialny za zorganizowanie burzy. Jest to SRH, musi co najmniej wynosić 100m2/s2. Napisałem też o mocnej konwekcji przy overshooting top. CAPE musi być także wysokie. Kolejnym warunkiem jest niskie LCL, czyli poziom kondensacji uniesionej. By powstałą superkomórka LCL musi być niższe niż 1000m. Trzeba pamiętać, że ten układ może powstać poprzez adwekcje mas powietrza ( burza adwekcyjna ), na froncie ( burza frontowa ), oraz poprzez konwekcję nie wspomaganej przez front ( burza termiczna ). Superkomórka burzowa może powstać także podczas nocy i trwać nawet do rana.

RODZAJE SUPERKOMÓREK BURZOWYCH

Superkomórka klasyczna-ten rodzaj jest często spotykany w gorące letnie dni. Może rozwinąć mocną trąbę powietrzną-właśnie z tych burz powstały najmocniejsze tornada w historii USA, czy na świecie. Burza ta przynosi ulewne opady deszczu, grad oraz bardzo mocne porywy wiatru.

Superkomórka wysokoopadowa ( HP)-jest niezwykle niebezpieczna. Moim zdaniem najniebezpieczniejszy rodzaj superkomórki. Pierwszym zagrożeniem jest bardzo mocny i nawalny deszcz. Możliwe są powodzie błyskawiczne-nie tylko zalane mogą być pojedyncze domy, lecz także całe miasta i wioski. Drugim niebezpieczeństwem jest duży grad. Gradziny mogą osiągać niesamowite wymiary: 5-6 cm, lecz dawniej w Niemczech widziano grad o wadze 1,9kg! Działo się to podczas gradobicia monachijskiego, gdzie gradziny osiągały wymiary nawet 10cm. Ostatnim zagrożeniem jest tornado. Możemy go nie widzieć, gdy nagle przed naszymi oczami wyłoni się trąba. Spowodowane jest to zasłonięciem przez smugi tego zjawiska, gdy one są wyjątkowo gęste to jak zobaczymy tornado wychodzące spoza smugi szanse na ucieczkę są zerowe. W takiej burzy trudno jest „złapać” błyskawicę na ( zdjęcie ), gdyż znów cały widok zasłaniają nam smugi.

Superkomórka niskoopadowa (LP)-nie jest to tak groźny typ burzy superkomórkowej, lecz także może by niebezpieczny. Może wygenerować słabe, lecz jak zawsze groźne tornado. Opady są znikome, lecz wiatr nadal pozostaje mocny. Ten rodzaj powstaje gdy istnieje niedobór wilgoci w dolnej atmosferze, lecz gdy natrafi na wilgoć może się zamienić na superkomórkę wysokoopadową. Tutaj błyskawice można łapać bardzo łatwo, gdyż nie ma utrudnień w postaci smug opadowych.

Mini superkomórka (ang. mini supercell)-jak nazwa wskazuje jest to mniejsza burza od LP, HP czy klasycznej superkomórka, po prostu zajmuje mniejszy obszar zniszczeń. Lecz jest groźna. Podczas przechodzenia tego zjawiska konwekcyjnego, możliwe są mocne opady deszczu, porywisty wiatr oraz tornado.

Superkomórka prawoskrętna i lewoskrętna-powstają głównie dzięki zjawisku splliting storms. Jedna superkomórka rozdziela się na dwie i więcej samodzielnych burz. Ciekawostką jest to, że częściej spotykane są superkomórki prawoskrętne.

Autor: Oskar Hernacki.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s